پاسخ به چند سوال رایج درباره عکس رادیوگرافی پانورامیک

 

رازهای OPG

عکس‌های رادیوگرافی پانورامیک که اصطلاحا به آنها OPG گفته می‌شود، یکی از ابزارهای مهم دندان‌پزشکان برای تشخیص و درمان هستند. این تصاویر توسط دستگاه‌های مخصوص رادیوگرافی و در کلینیک‌های رادیولوژی تهیه می‌شوند.
درباره رادیوگرافی‌های پانورامیک و باید و نبایدهای آن پرسش‌های زیادی در ذهن مردم هست. دکتر کاوه کاظمیان، متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت در این مطلب به شایع‌ترین این پرسش‌ها پاسخ داده است:

چرا برای رادیوگرافی پانورامیک از تیروئیدبند سربی استفاده نمی‌شود؟
دلایل عدم استفاده از تیروئید بند سربی در زمان تهیه تصویر پانورامیک یکی از سؤالات متداول مراجعه‌کنندگان به مراکز رادیولوژی است. تیروئید بند سربی با توجه به زاویه تابش اشعه در دستگاه‌های پانورامیک سبب کات شدن قسمت عمده‌ای از استخوان فک پایین (مندیبول) و حتی بخش قدامی استخوان فک بالا (ماگزیلا) می‌شود. وظیفه مرکز رادیولوژی این است که تصاویر را با حداقل اشعه ممکن و به نحوی تهیه کند که اطلاعات تشخیصی مناسب به دندان‌پزشک منتقل شود. استفاده از تیروئید بند سربی ارزش تشخیصی مناسبی برای تصویر پانورامیک ایجاد نخواهد کرد.
چیزی که باعث می‌شود مراجعان به توضیحات ما بی‌اعتماد شوند، اولاً اطلاعات مخدوشی است که از اینترنت دریافت می‌کنند، دوماً اطلاعات نادرستی است که پزشک یا دندان‌پزشک به سبب بی‌اطلاعی از فیزیک و نحوه تشکیل تصویر پانورامیک به آنان انتقال می‌دهد و به‌خصوص در مورد کودکان، همکاران حتی در نسخه لزوم بستن تیروئید بند را ذکر می‌کنند و سومین مورد بی‌مسئولیتی بعضی از مراکز رادیولوژی است که مزید بر علت شده است؛ چراکه تکه‌ای پارچه بدون سرب را به روپوش سربی اضافه می‌کنند و عملاً به توهم استفاده از تیروئید بند سربی دامن می‌زنند.

– برای بیماران باردار در چه صورتی رادیوگرافی تجویز می‌شود؟
اورژانسی بودن مورد که توسط دندان‌پزشک ارجاع دهنده مشخص می‌شود، ملاک تهیه رادیوگرافی برای زنان باردار است. وقتی دندان‌پزشک با علم به بارداری با توجه به شرایط، نیاز به تهیه رادیوگرافی را تشخیص می‌دهد، مرکز تشخیصی با رعایت اصول حفاظت در برابر اشعه کار خود را انجام می‌دهد. مشکل اصلی جایی پیش می‌آید که بیمار یا دندان‌پزشک مردد هستند و توپ تصمیم‌گیری را به زمین مرکز تصویربرداری می‌اندازند. در این مواقع تا کسب رضایت نهایی هیچ رادیوگرافی‌ای تهیه نمی‌شود.

– چرا بیماران پیش از تهیه عکس رادیوگرافی پانورامیک باید زیورآلات فلزی را از خود جدا کنند؟
یکی از مشکلات هنگام تصویربرداری پانورامیک، گوشواره‌‌های است که سال‌هاست از گوش بیمار خارج نشده است. تصاویر این اجسام، باعث از بین رفتن اطلاعات تشخیصی در رادیوگرافی پانورامیک می‌شود. در بسیاری از موارد برای جدا کردن این زیورآلات از سر و گردن بیماران نیاز به کمک طلاسازان داریم.

– سوءاستفاده از بیمه‌ها امری زشت، اما رایج است. برای مقابله با آن چه باید کرد؟
ابعاد سوءاستفاده از دفترچه‌های بیمه بسیار گسترده است و استفاده از دفترچه دیگران یکی از این موارد به شمار می‌رود که در بعضی از موارد با مقایسه عکس یا سن درج شده در دفترچه این داستان برملا می‌شود. به غیر از جنبه ناپسند کار، موضوع دیگر این است که کلیشه رادیوگرافی یک سند قابل استناد قانونی است و مراجعه‌کننده‌ای که از دفترچه بیمه دیگران استفاده می‌کند، مرتکب جرم جعل عنوان نیز می‌شود. شاید این چند سطر برای شما بدیهی به نظر بیاید، اما وقتی در بخش پذیرش یک مرکز رادیولوژی شاهد کشاکش هر روزه با بیمارانی باشید که استفاده از دفترچه همسایه و پسر عمه را حق مسلم خود می‌دانند، قضیه برایتان چندان ساده نخواهد بود و بدتر از آن اگر ببینید که یادداشتی از همکارتان ضمیمه نسخه است و سلام رسانده که به نحوی کار بیمارش را راه بیاندازید!
پدید آوردن امکان سوءاستفاده از دفترچه بیمه کم‌کم به یکی از خدماتی بدل می‌شود که عده بسیار کمی از همکاران دندان‌پزشک به بیماران عزیز خودشان ارائه می‌کنند.

آیا کار دندان‌پزشک من خوب است؟
یکی از ماجراهای هر روزه من در کلینیک رادیولوژی اصرار مردم برای پرسیدن سؤال درباره کیفیت کاری است که دندان‌پزشک برایشان انجام داده است و این که کار چه کسی از بقیه بهتر است. حفظ وجهه حرفه‌ای و خودداری از اظهار نظر گاهی واکنش تندی را در پی دارد؛ مثلا: «این‌ها همه دستشان در یک کاسه است!»

 

منبع:دندانه